"Benöyle duyuyom,
o gocuman memleketlerde cicili bicili, boyalı
moyalı, şıngırdak fıngırdak, kirpikleri
takma, saçları sokma, onlan bunlan düşüp kalkma, gözleri
elde, etekleri belde, artanı da yerde, sıska mıska,
şıbıldak gibi bazı, çirkin mirkin hanımlar, gızlar
oluveriyormuş
Türk
dinleyicisi onu peruk saçı, şık takım elbisesi ve
yeleği, kolunda tesbihi, sazının altında bacağına
serili mendili, ayağında çizmesi ile Ege yöresinden derlediği
türküleri ama illa ki de "Ninenin Mektupları" ile tanıdı.
Teatral yeteneği, yöresel icra tekniği, vokal yorumu ve "yâren"i
ile Türk Halk Müziğinde bir ekoldu Özay Gönlüm.
Özay Gönlüm baba tarafından Denizliliydi. Babasının
askeri görev aldığı Erzincan'da 1940 yılında doğdu.
Küçük yaşta ağız armonikası çalarak müziğe
başladı, ortaokul yıllarında keman çaldı. Bağlama
çalmaya başladıktan sonra, 1965 yılında köy köy
dolaşıp derlemeler yapmaya başladı. Özellikle Ege yöresinden
pek çok türkü derledi. Yurttan Sesler'in kurucusu Muzaffer Sarısözen'in
davetiyle Ankara Radyosu Yurttan Sesler programına misafir sanatçı
olarak katılmaya başladı. Kısa bir süre M.E.B. Film
ve Radyo Telavizyon Merkezi'nde çalıştıktan sonra Yurttan
Sesler'de "yetişmiş saz sanatçısı" olarak
çalışmaya başladı.
1973'ten sonra on yıl kadar İzmir Fuarı'nda
sahne aldı. Özellikle bu yıllarda şöhreti yayıldı.
Pek çok 45'lik ve uzunçalara imzasını attı. Kendi derlediği
ve TRT repertuarına kazandırdığı yüzlerce türküden
"Çöz de al Mustafa Ali", "Sobalarında kuru meşe",
"Denizli'nin horozları", "Evlerinin önü bulgur kazanı",
"Avşar Beyleri", "Cemilemin gezdiği dağlar
meşeli", "Tepsi tepsi fındıklar", "Şu
dağlar tepe tepe"yi bu dönemde plaklara okudu. Ama asıl
satış rekorlarını "Ninenin Mektubu" plaklarıyla
kırdı. Onlarca mektubu plaklara okudu. Denizli şivesi ile
anlattığı bu hikayeler ve fıkralar çok sevildi. Saz
çalıp söylemenin yanına şovmenlik ve taklit yeteneğini
de katmıştı.
Gönlüm, radyo programlarında bağlama çalmasına
rağmen cura ve "şelpe" tekniğine de çok önem
vermiştir. Ege yöresinde Ramazan Güngör'den Hamit Çine'ye kadar
bir çok cura çalanla çalışmış, katıldığı
programlarda her boydan cura çalmıştır.
70'li yılların sonunda esprili kişiliği ve türkülerinin
yanı sıra bağlama yapımcısı Cafer Açın'a
yaptırdığı "yâren"i ile de ünlendi. Cura,
bağlama ve çöğürü içeren bu sazla televizyon, radyo ve
konserlerde şovlar yaptı.
TRT için pek çok alanda çalışan Gönlüm,
80'li yıllarda Maliye Bakanlığı'nın televizyon için
hazırladığı KDV reklamlarında oynadı. Ayrıca
bazı radyo tiyatrolarında, tarıma ve çocuklara yönelik
televizyon programlarında yer aldı.
"Yâren"ini yanına katıp 42 ülkede
konserler veren Özay Gönlüm, Kültür Bakanlığı Hagem'de
Repertuar Kurulu üyeliği, TRT Türk Halk Müziği Repertuar
Kurulu üyeliği ve birçok sınavda jüri üyeliği görevlerinde
de bulundu. Son süreli yayını olan TRT 1'deki "THM İstekler
Programın"da dinleyicileriyle buluşan Gönlüm, yâreni,
boy boy curası ve söylediği türkülerle Türk dinleyicisine
yine doyumsuz geceler yaşatıyordu.
Özay Gönlüm, 1 Mart 2000 Çarşamba günü,
birkaç gündür tedavi gördüğü Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi
Göğüs Hastalıkları Hastanesi'nde gece yarısına
doğru solunum yetmezliğinden vefat etti. Hiç kimsenin beklemediği
bir anda neşeli simasını ve türkülerini sevenlerinin anılarında
bırakan Gönlüm, Türk Halk Müziği repertuarına da
derlediği 1000 kadar ezgiyi bırakmıştı.
Özay Gönlüm'ün TRT repertuarında yaklaşık olarak
derlenmiş 44, kaynaklık ettiği 8 türkü bulunmaktadır.
Derlediği türkülerden bazıları:
Cemilemin gezdiği dağlar meşeli, Dam ardıne dolaştım,
Elindedir bağlama, Et aldım elim yağlı, Gara gabak kökeni,
Osmanım mendili saman sarısı, Şu dağlar tepe
tepe, Zobalarında guru meşe yanıyor...
Kaynak: www.turkuler.com