Alfabetik Türkü Sözleri

Âşık Virânî

Âsık Virânî

Vîrânî Baba’nın nerede ve hangi tarihte doğduğu, nerede ve hangi tarihte vefat ettiği hakkında kaynaklarda bir bilgi bulunmamaktadır. Abdülbâki Gölpınarlı, Pir Sultan Abdal adlı eserinde Vîrânî

Baba’yı, Nesîmî, Hatâyî, Fuzûlî, Kul Himmet, Yemînî ve Pir Sultan Abdal’la birlikte Alevî-Bektâşîler tarafından kabul edilen yedi şâir (âşık) arasında saymaktadır.

Gölpınarlı, Alevî-Bektâşî Nefesleri adlı eserinde, onun 1587-1628 yılları arasında yaşayan Şah Abbas’la görüştüğünü söylemektedir. Gölpınarlı, Bektâşî geleneğinde Vîrânî’nin ölmediği, sırrolduğu şeklinde bir inancın bulunduğunu da nakletmektedir.

Necef Bektâşî Dergâhı’nda üstünde tâcı olan bir sütunun Vîrânî’nin sırrolduğu mekân kabul edilerek ziyaret edildiği de Gölpınarlı’nın bize ulaştırdığı bilgiler arasındadır.Sadettin Nüzhet Ergun, ilk yayınladığı Bektâşî Şâirleri adlı eserinde Vîrânî Baba hakkında kısa bir bilgi vermekle yetinmiştir. Ergun, 1944 yılında yayınladığı Bektâşî Şâirleri ve Nefesleri adlı eserinde ise Vîrânî Baba’nın Hacı Bektâş Velî’nin evlâdı olan Balım Sultan’a intisab ettiğinden bahsetmektedir.

Vîrânî Baba, eserlerinde de görüleceği üzere din ve tasavvuf bilgisi oldukça yüksek bir “gönül eri”dir. Bedri Noyan, Vîrânî Baba’nın Necef Bektâşî Dergâhı’nda postnişinlik yapmış olma ihtimalinden söz etmektedir.

M. Hâlid Bayrı, arûz vezni ile üçyüz kadar şiir söylemiş olan Vîrânî’nin tahsil görmüş birisi olduğundan bahsetmektedir. İlm-i Câvidân’da yüz civarında âyeti ve otuz civarında hadîsi anlamları ile birlikte zikredebilen ve açıklayabilen Vîrânî’nin iyi bir Kur’an ve hadîs bilgisine sahip olduğu anlaşılmaktır.

kaynak : Hacı Bektaşi Veli araştırma ve uygulama merkezi

2. anlatım :Fuzuli(1480?-1556)

Gerçek adı Mehmed bin Süleyman’dır. Doğum yılı kesin olarak bilinmemekle beraber bazı kaynaklar 1480 yılları dolaylarında Kerbela’da doğduğunu ifade etmektedir. Yaşamı, gençlik dönemi, eğitimi konusunda yeterli bilgi yoktur. Şiirlerinde Fuzûlî mahlasını kullanmıştır.

Fuzûlî, eski bir Oğuz aşireti olan Bayat aşiretine mensuptur. Hadikstü’s-süedâ ve Farsça Divanı’nın önsözünde ana dilinin Türkçe olduğunu açıkça söylemiştir.

Bütüm ömrü Hille-Kerbela-Necef arasındaki dar bölgede geçmiştir. Fuzûlî, 1556’da Bağdat ve çevresini kasıp kavuran veba hastalığına yakalanmış ve bu hastalık neticesinde Kerbelâ’da vefat etmiş, Hz. Hüseyin’in türbesinin karşısındaki Abdülmümin Dede Türbesi’ne defnedilmiştir. Ömrünün 25 yılını Akkoyunlular döneminde, 26 yılını Safevîler döneminde ve 22 yılını da Osmanlı Devleti döneminde geçirmiş ve Bağdat Osmanlı toprakları arasında iken vefat etmiştir.

Fuzûlî’nin eserlerini Türkçe , Farsça ve Arapça olarak üç başlık altında değerlendirmek mümkündür. Türkçe eserleri divan, Leyla vü Mecnun, Beng ü Bade, Tercüme-i Hadis-i Erbain, Hadikatü’s süeda(Saadete Ermişlerin Bahçesi). Farsça eserleri divan, Hüsn ü aşk, Enisü’l- kalb, Rind ü Zahid, Risale-i Muamma. Arapça eserleri divan ve Matlaü’l itikat’dır.

Alfabetik Türkü Sözleri

Geri